Subsidie voor waterzijdig inregelen

/akn/nl/officialGazette/gmb/2026/93984/akn/nl/officialGazette/gmb/2026/93984/nld@2026-03-04/join/id/stop/work_0152026-03-04Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraalfalse/tooi/id/gemeente/gm02282026/tooi/id/gemeente/gm0228Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal2026-02-12/tooi/def/concept/c_f4f1867agmb-2026-93984Gemeenteblad 2026, 93984/tooi/def/concept/c_81cc2eb593984/akn/nl/bill/gm0228/2026/besluitfbfd9193e1b747fdb32cc4f9400fedec/nld@2026-02-26/join/id/stop/proceduretype_ontwerp/tooi/def/concept/c_8ad05f6d/tooi/id/gemeente/gm0228/join/id/stop/soortpublicatie_001GemeentebladOfficiële uitgave van de gemeente EdeOmgevingsprogramma Ede KlimaatneutraalHet college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ede,gelezen de tekstinhoud van ”Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal” d.d. 12 februari 2026Overwegende dat: De gemeenteraad heeft ingestemd met het wijzigingsbesluit Omgevingsvisie Ede - Klimaat en Energie voor de doelstelling om in 2050 als gemeente klimaatneutraal te zijn;In het Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal de stappen zijn beschreven die we als gemeente nemen tot 2030 om te werken aan deze doelstelling.Besluit;ArtikelI"Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal" opgenomen in Bijlage A wordt vastgesteld.ArtikelIIVan de terinzagelegging, de termijn voor terinzagelegging en de mogelijkheid om te reageren wordt kennis gegeven in het gemeenteblad en lokale huis-aan-huisbladen.Aldus vastgesteld door gemeente Ede,Burgemeester en wethouders voornoemd,Maartje Schlebusch (de secretaris)René Verhulst (de burgemeester)BijlageABijlage bij artikel IOmgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal1InleidingIn paragraaf 3.3 van de Omgevingsvisie is beschreven wat het betekent om klimaatneutraal te worden in 2050. Om dit te bereiken zetten we tot 2030 al een aantal stappen. In 2030 zal dit omgevingsprogramma worden herzien en waar nodig aangepast voor de periode daarna. In de hoofdstukken 2 t/m 4 zijn de activiteiten per thema beschreven. Tot slot vinden we het belangrijk zelf als gemeente voorop te lopen en het goede voorbeeld te geven. In hoofdstuk 5 beschrijven we wat we zelf doen.We verwachten met deze maatregelen de doelen en ambities voor 2030 te behalen. Echter zijn we hierbij ook afhankelijk van externe invloeden zoals beleid en wet- en regelgeving van mede-overheden. Om een vinger aan de pols te houden en tijdig bij te kunnen sturen zullen we de routekaart overkoepelend monitoren. Dit bestaat in elk geval uit:a.Jaarlijkse monitoring van doelen zoals beschreven in bijlage I via EdeInCijfers.b.Om het jaar monitoring van voortgang reductie andere broeikasgassen.c.Landelijk (via VNG) aandacht vragen voor accurate en actuele monitoring broeikasgassen buiten CO2 om (denk aan methaan).Omgang met nieuwe ontwikkelingenDe bovengenoemde ontwikkelingen kunnen en zullen vragen om bijsturing. De energietransitie is geen statisch geheel, maar voortdurend in beweging. De onderstaande tabellen moeten ook op die manier gelezen worden. Meevallers en tegenvallers worden continu afgewogen en met bovenstaande regelmaat gerapporteerd. Daarbij kan het voorkomen dat ontwikkelingen vragen om tussentijdse bijsturing. Dit kan zijn doordat er nieuwe ontwikkelingen zich voordoen ofwel doordat projecten vertraging ondervinden etc. Waar dit nodig is en waar de kans zich voordoet voegen we daarom verkenningen naar/of projecten toe die bijdragen aan de doelstelling CO2-reductie en/of duurzame opwek.Leeswijzer tabellenDe tabellen die behoren bij de verschillende thema’s tonen de verschillende acties en projecten die uitgevoerd worden om de doelstelling in 2030 te behalen. Voor zover mogelijk is daarbij vermeld wat de verwachte bijdrage aan de doelen voor 2030 is. Dit is echter een lastige opgave, omdat niet alle activiteiten direct een bijdrage leveren aan de doelstelling. Bijvoorbeeld omdat activiteiten langer lopen dan 2030, nog nadere uitwerking vergen of nodig zijn om op een later moment stappen voor verdere verduurzaming te zetten (randvoorwaardelijk). Daarbij is de bijdrage van meer afhankelijk dan alleen de inzet van de gemeente. Met het opnemen van een verwachte bijdrage per maatregel veronderstel je een mate van controle over de uitkomst die je in werkelijkheid niet hebt. Bovendien zal het ook nog eens heel lastig zijn om te monitoren of de maatregelen dan inderdaad hebben bijgedragen. De meest relevante beheersmaatregel is het intensiveren of extensiveren wanneer doelen buiten bereik, respectievelijk binnen bereik komen. De kolommen met Opgave, Activiteit, Status en Planning spreken voor zich. De kolommen Bijdrage, doelstelling, Mate van Zekerheid en Verbinding behoeven een verdere uitleg:Bijdrage doelstelling: Hierin geven we aan in welke mate de activiteit bijdraagt aan de doelstelling. Zoals hierboven aangegeven is niet voor iedere activiteit exact te benoemen hoe het bijdraagt. Projecten kunnen ook nodig zijn om te zorgen dat later een bijdrage kan worden geleverd of een bredere bijdrage leveren aan duurzaamheidsdoelen. In dat geval geven we aan dat een maatregel een “Randvoorwaardelijke bijdrage (RB)” levert. Ook kan het zijn dat een activiteit onvoldoende concreet is om te kunnen berekenen hoe de activiteit bijdraagt. In dat geval noteren we: “Niet meetbaar (NM)”.Mate van zekerheid: Deze kolom laat zien hoe zeker we zijn dat de activiteit uitvoerbaar is en daarmee of de genoemde bijdrage gehaald wordt. We geven hierbij een schaal van 1-5, waarbij 1 een grote mate van onzekerheid aangeeft en 5 een hoge mate van zekerheid. Deze inschatting duidt ook op de betrouwbaarheid van de inschatting van de bijdrage aan de doelstelling. Bijvoorbeeld wanneer die bijdrage erg afhankelijk is van aannames.Verbinding: Hier geven we aan of de activiteit ook aan andere beleidsdoelen bijdraagt en zo ja aan welke. We maken dan onderscheid tussen:Sociaal domein: activiteit levert een bijdrage aan vraagstukken en opgave die er zijn in het sociale domein, denk bijvoorbeeld aan bestaanszekerheid, sociale cohesie en energiearmoede.Circulariteit: activiteit levert bijdrage aan de doelstelling van de gemeente om circulair te worden.Natuur: activiteit levert ook een bijdrage aan doelen om natuur te herstellen/versterken. Denk hierbij aan het in stand houden van soorten.Wonen: activiteit levert ook een bijdrage aan het realiseren van doelstellingen op het gebied van wonen en woningbouw.Economie: activiteit levert ook een bijdrage aan bijvoorbeeld een gunstig vestigingsklimaat voor bedrijven.Leefbaarheid: activiteit leidt er ook toe dat de leefbaarheid in de omgeving verbeterd.Recreatie en toerisme: activiteit kan ervoor zorgen dan Ede aantrekkelijker wordt voor recreatie en toerisme. Bijvoorbeeld wanneer vakantieparken worden verduurzaamd.Ruimtelijke ordening: activiteit heeft impact in de ruimtelijke ordening en vergt nauwe afstemming met ruimtelijke ordening.Maatschappelijk vastgoed: activiteit draagt bij aan het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en daarmee aan betaalbaarheid voor sportclubs, kerken, zorginstellingen etc.Landbouw: activiteit kan kansen bieden voor toekomstbestendige inrichting van de landbouw.Daarnaast zijn er in de laatste kolom in enkele gevallen specifieke projecten benoemd waar raakvlak mee is.2Gebouwde omgevingActiviteiten gebouwde omgeving tot 2030Zoals beschreven in de Omgevingsvisie bestaat de opgave op het gebied van de gebouwde omgeving uit drie delen: besparen warmtevraag, hernieuwbare warmteoplossing en besparen elektriciteitsvraag.*RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar. Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 gebouwde omgevingDe activiteiten waarvan we de bijdrage aan CO2-reductie kunnen bepalen, leiden gezamenlijk tot een verwachte CO2-reductie van 24 kton. Zoals in paragraaf 2.4 van de Omgevingsvisie is beschreven was de uitstoot in 2023 109 kton en mag er in 2030 nog 84 kton worden uitgestoten om het doel voor 2030 te halen. Dit halen we dus al nagenoeg met de activiteiten die we meetbaar kunnen maken en daarmee achten we het aannemelijk dat het doel voor gebouwde omgeving met deze activiteiten behaald wordt. Daarbij past wel de kanttekening dat niet de uitvoering van alle activiteiten zeker is (zie één na laatste kolom). Zoals eerder benoemd blijven we de daadwerkelijke bijdrage en besparing daarom monitoren om tijdig te kunnen bijsturen.  Restopgave gebouwde omgeving na 2030Met bovenstaande maatregelen zetten we een eerste stap naar een klimaatneutrale gebouwde omgeving in 2050. Hierna beschrijven we per opgave welke restopgave we na 2030 nog verwachten. Besparing warmtevraagMet de inzet op isolatie vanuit het Nationaal isolatieprogramma (NIP) verwachten we het grootste deel van alle DEFG-label huizen in 2030 te hebben verbeterd met in ieder geval één isolatiemaatregel. Tot welke labels dit precies leidt zal moeten blijken zodat in 2030 kan worden bezien of en wat de resterende opgave nog is om de volledige woningvoorraad te hebben verbeterd tot label C en beter. Duurzame warmteoplossingDe komende jaren werken we in 6+ buurten aan een aardgasvrije energievoorziening. In totaal hebben we in Ede 71 buurten. Dit betekent dat we verwachten tussen 2030 en 2050 nog 65 buurten te moeten verduurzamen. Naar verwachting kunnen we de ervaringen die we komende jaren opdoen gebruiken om in deze buurten te versnellen. Parallel werken we aan het inrichten van een toekomstbestendig aanbod van hernieuwbare en emissieloze collectieve warmtevoorzieningen. Dit doen we omdat een collectieve warmteoplossing een belangrijk onderdeel uitmaakt van onze strategie om netcongestie zoveel mogelijk te voorkomen in de verdere warmtetransitie. Besparing elektriciteit De verwachting is dat grootste deel van de besparing op het gebied van elektriciteit in de gebouwde omgeving het gevolg zal zijn van nationale en internationale ontwikkelingen op het gebied van zuinigere apparaten en wet- en regelgeving. Als gemeente hebben we de taak om (via de Omgevingsdienst) te handhaven op het gebied van de energiebesparingsplicht van bedrijven zodat de voorziene besparing ook echt kan optreden. Hier zetten we dus ook blijvend op in. 3MobiliteitZoals in de Omgevingsvisie beschreven beperkt de opgave op het gebied van mobiliteit zich in de routekaart tot het bieden van voldoende laadmogelijkheden. Inspanningen om voertuigbewegingen te verminderen maken onderdeel uit van het mobiliteitsbeleid. In de tabel hierna zijn de activiteiten op het gebied van mobiliteit samengevat. *RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar. Daarnaast wordt ook ingezet op deelmobiliteit maar dit maakt zoals eerder beschreven niet direct onderdeel uit van deze routekaart. Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 mobiliteitVoor mobiliteit is de invloed van de gemeente, zoals ook in de Omgevingsvisiebenoemd, beperkt. Voor het bepalen van het doelbereik in 2030 hebben we ons in dan ook gebaseerd op de landelijke prognoses. De aanname is dat wanneer we als gemeente voldoende faciliterende randvoorwaardelijke activiteiten inzetten we deze autonome landelijke ontwikkeling kunnen volgen. 4Opwek elektriciteitActiviteiten opwek elektriciteit tot 2030In de Omgevingsvisiehebben we de opgave op het gebied van duurzame elektriciteit beschreven. Die opgave bestaat uit het opwekken van duurzame elektriciteit (kleinschalig en grootschalig) en het voorkomen van (de gevolgen van) netcongestie. In de tabel hierna zijn activiteiten opgenomen die we tot 2030 willen uitvoeren. *RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar. Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 elektriciteitDe tabel toont dat we met de activiteiten waarvan we de bijdrage kunnen bepalen verwachten 273,3 TJ extra op te wekken aan grootschalige opwek. Momenteel (meest recente cijfers uit 2023) wekken we 543 TJ op. Dat betekent dat we met deze inzet in totaal verwachten 816,3TJ aan duurzame elektriciteit op te wekken. Dit is nog niet genoeg om het doel van 929 TJ in 2030 te halen. We verwachten dat het overige deel met de autonome groei kan worden gerealiseerd maar dit zal gezien het aflopen van de salderingsregeling en netcongestie wel onzeker zijn.Restopgave opwek elektriciteit na 2030Om klimaatneutraal te zijn in 2050 dienen we in de gemeente Ede voldoende elektriciteit duurzaam op te wekken. Om dit te bereiken zetten we in de eerste plaats in op zoveel mogelijk zonnepanelen op daken. De aanleg van zonnepanelen op daken gaat al hard. Belemmering vormt voornamelijk netcongestie voor grote daken. We zetten daarom in op maatregelen om netcongestie te verhelpen en bezien in 2030 of er meer nodig is om onze ambitie voor de opwek met zonnepanelen op daken te realiseren. De verwachting is dat zonnepanelen op daken onvoldoende elektriciteit opwekken om in de totale opgave te voorzien. Er is dus meer nodig, in de vorm van grootschalige opwek. Tot 2030 volgen we de ontwikkelingen maar wordt niet verwacht een grote doorbraak op dit vlak te realiseren. In 2030 maken we de balans opnieuw op en bezien we hoe de restopgave aan grootschalige opwek kan worden gerealiseerd tussen 2030 en 2050.  5Wat doen we zelf?Als gemeente willen we het goede voorbeeld geven en doen wat we zelf kunnen om stappen te zetten richting een klimaatneutraal Ede. Daarvoor zetten we in op de onderdelen die we zelf in beheer hebben op het vlak van gebouwde omgeving, mobiliteit en elektriciteit. Gebouwde omgeving: gemeentelijk vastgoedIn totaal wordt er in de publieke dienstverlening voor ongeveer 300 TJ aan aardgas gebruikt. Veel van de gebouwen zijn eigendom van de gemeente Ede. Denk aan buurthuizen en sportfaciliteiten. De gemeentelijke panden worden verduurzaamd volgens de “Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed”, vastgesteld in augustus 2022. In deze routekaart wordt aangegeven hoe en in welk tempo het aardgasverbruik in het gemeentelijke maatschappelijk vastgoed tot nul kan worden gereduceerd. Overig maatschappelijk vastgoed loopt mee in de buurtgerichte aanpak in het kader van de warmtetransitie of verduurzaamd op eigen initiatief.Mobiliteit: eigen wagenpark van de gemeenteAls gemeente hebben we zelf ook voertuigen. Begin 2024 is een plan vastgesteld om dit eigen wagenpark stap voor stap te verduurzamen. Dit moet ertoe leiden dat in 2030 42 van de 48 voertuigen elektrisch worden aangedreven. Uitzondering vormen de terreinwagens van de boswachters waar op dit moment nog geen goed elektrisch alternatief voor is. Elektriciteit: zonnepanelen gemeentelijk vastgoed en EnergieWEBWe zetten in op de realisatie van zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed. De snelheid waarmee dit kan zal onder meer afhankelijk zijn van netcongestie. In de eerdergenoemde Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed wordt hierop ingegaan. Om de lokale productie van duurzame elektriciteit verder te stimuleren maken we gebruik van EnergieWEB. Samen met Wageningen, Barneveld, Scherpenzeel en sinds kort ook Nijkerk kopen we met EnergieWEB de elektriciteit die we gebruiken lokaal duurzaam in. Hiermee bieden we projecten voor lokale opwek zekerheid door langdurige contracten en gunstige tarieven te bieden. Ook helpt dit ons om de elektriciteit die we zelf gebruiken uit volledig duurzame opwek te halen. EnergieWEB is een eerste vorm van energie delen. We ontwikkelingen EnergieWEB door. Zo is Nijkerk recent aangesloten. De kennis die we opdoen rondom lokaal energie delen zullen we actief inzetten voor de realisatie van bijvoorbeeld energiegemeenschappen.Eigen activiteiten: CO2-prestatieladderBinnen onze eigen bedrijfsvoering maken we gebruik van de CO2-prestatieladder. De CO2-prestatieladder biedt inzicht in de activiteiten waarmee CO2 wordt uitgestoten en bevat doelstellingen om deze stapsgewijs te reduceren. De CO2-prestatieladder helpt de gemeentelijke organisatie zelf dus om klimaatneutraal te worden. In 2023 hebben we reeds 30% van de CO2-uitstoot in 2018 verminderd. Doelstelling in de CO2-presentatieladder is om in 2030 60% van de eigen CO2-uitstoot van de gemeentelijke organisatie te reduceren.BijlageIBijlagen1Overzicht doelen en indicatorenIn de tabel hierna is een overzicht opgenomen van alle doelen die terugkomen in de routekaart met indicatoren die voor monitoring kunnen worden gebruikt. 2Overzicht kengetallen voor prognosesDe tabel hierna toont de kengetallen die zijn gebruikt om prognoses te maken voor het energiegebruik en de uitstoot van broeikasgassen in 2030 en 2050 op basis van de voorgestelde richtingen. Per kengetal is steeds aangegeven wat de waarde is, voor welk thema die wordt toegepast en op welke bron een kengetal gebaseerd is.